Thường thì "mất bò, mới lo làm chuồng", nhưng sau sự cố kể trên, hơn 20 nghìn hiện vật là những di sản văn hóa, tài sản vô giá của cộng đồng các dân tộc Yên Bái hiện vẫn được bảo quản qua quýt, xếp chồng lên nhau trong mấy gian phòng cấp bốn, trần bằng cót ép
000 năm, đều được phát hiện trên đất Yên Bái. Nhiều khả năng ông Bản sẽ về hưu trước khi công trình này được đưa vào dùng, bởi với một tỉnh miền núi nghèo như Yên Bái ngân sách eo hẹp, chưa biết lấy đâu ra cỡ 50 tỷ đồng nữa tiếp chuyện đầu tư cho công trình này.
Trái ngang thay, chính cổ vật này cuối tháng 3-2007 đã từng bị bọn trộm lấy cắp khỏi nơi cất giữ, mang đến đầu cầu Cốc Lếu (Lào Cai) định bán sang Trung Quốc. Giá trị sưu tầm được, giữ được các cổ vật là vô giá, nhưng để bảo quản được lại rất khó khăn, bởi khí hậu thời tiết mưa nhiều, độ ẩm cao của Yên Bái khiến các cổ vật đang bị hủy hoại dần theo thời gian.
Do tạm dừng thi công quá lâu, nếu thuê bảo vệ công trường mất chí ít hai triệu đồng/tháng, nhằm tiết kiệm hoài (mỗi năm 24 triệu đồng) ông Bản đành từ đội trưởng (ông vừa được bổ dụng làm Phó Giám đốc Công ty CP xây dựng số 3 Yên Bái) biến mình thành bảo vệ không chính thức.
Nhiều hiện vật dân tộc học của người Mông, Dao, Khơ Mú, Nùng, Thái. Cán bộ bảo tồn tỉnh Yên Bái rà, bảo quản thạp đồng Hợp Minh. Tức thị ăn, ngủ ngay tại lán trại công trình để bảo vệ tài sản dừng thi công, vì không xong không bàn giao công trình được.
Bài, ảnh: THANH SƠN. Khắc phục tình trạng trên, UBND tỉnh Yên Bái đã chuẩn y dự án xây dựng bảo tồn tỉnh được khởi công từ tháng 9-2009, thời gian hoàn tất công trình đưa vào dùng tháng 4-2011. Còn giữ hầu như vẹn nguyên 11 băng hoa văn, họa tiết với bốn khối tượng chim ở bốn góc. Trong đó có các họa tiết về người, hành lang mùa, thuyền, chim hạc, chim thú.
Rất may là lực lượng công an đã tóm gọn bọn trộm, thu giữ đúng hiện vật, sau đó bàn giao thạp đồng Hợp Minh lại cho bảo tồn tỉnh cất giữ, bảo quản. Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiền tiến, mặn mòi bản sắc dân tộc, trong đó có việc phát huy giá trị truyền thống lịch sử từng vùng miền, địa phương được quyết nghị T.
Đặc biệt, thạp đồng Hợp Minh được phát hiện tháng 6-1995, tại Đồi Chọi, giáp bờ sông Hồng, là thạp có nắp hình vòm, bên trong thu được các mảnh xương người vụn, khuyên tai đá bốn mầu, dao găm đồng.
Để công tác trưng bày hiện vật đến với công chúng, Bảo tàng tỉnh đều phải lưu động và chuyên chở đến địa điểm thuê xa nơi cất giữ; quá trình này, công tác bảo vệ hiện vật quý hiếm phải hiệp đồng với lực lượng công an, thời kì trưng bày ngắn, công chúng ít được tiếp cận, chiêm ngưỡng. Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Lưu Trần Tiêu, Chủ tịch Hội đồng Di sản nhà nước cùng các nhà nghiên cứu đã rà, đánh giá cao thạp đồng Hợp Minh là thạp đẹp nhất, có các họa tiết quý rõ nét nhất, đề nghị Yên Bái làm thủ tục xác nhận là báu vật quốc gia.
Nên chăng, bên cạnh việc ưu tiên vốn cho việc phát triển kinh tế, tầng lớp, thì tỉnh Yên Bái cần có cái nhìn rộng hơn về công tác văn hóa, trong đó có việc bảo tồn và phát huy các di sản, cổ vật văn hóa. Ông Nguyễn Quang Bản, đội trưởng thi công số 5, Công ty cổ phần xây dựng số 3 Yên Bái thở than: do thiếu vốn (tổng mức đầu tư hơn 72 tỷ đồng, phần xây lắp hơn 30 tỷ đồng, còn lại là phần nội thất), nên dự án này mới căn bản xong phần thô với giá trị xây lắp hơn 20 tỷ đồng.
Ư 5 (khóa VIII) đã khẳng định rõ. Theo vắng của Bảo tàng tỉnh Yên Bái, ngoài thạp đồng Đào Thịnh, là một trong ba mươi báu vật quốc gia đã được xác nhận, thì bây chừ đơn vị đang quản lý gần ba mươi thạp đồng, mười trống đồng Hê- gơ 1 có niên đại hơn 2. Nhưng, qua bốn năm công trình mới xong phần thô với hơn 70% khối lượng xây lắp, thang máy đã lắp nhưng không có điện; cửa sổ có khung nhưng không có chấn song, phải dùng ván ép đóng vào chống trộm; một số nơi qua rà sáng 23-9 xuất hiện mối xông tiến công.
Như: sáo, khèn, giỏ từ đồ tre nứa đến các cổ vật quý hiếm thời kỳ văn hóa Đông Sơn, các cổ vật của trọng điểm Phật giáo vùng biên viễn phong kiến Hắc Y - Đại Kại đều có nguy cơ bị vi sinh vật và ẩm mốc tiến công hằng ngày đang xuống cấp.
Sớm tạo điều kiện cho nhân dân các dân tộc trong tỉnh tiếp cận với lịch sử qua các cổ vật ở địa phương, nhằm giáo dục truyền thống cho các thế hệ người dân Yên Bái.
Tương đồng với trống đồng Ngọc Lũ, Sông Đà, Hoàng Hạ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét