Hàng hóa không đạt phẩm chất thì không được bán ra thị trường
Nhiều người chờ đợi một đêm nhạc hoành tráng vĩnh biệt ông, ở đó sẽ vang lên những khúc ca đã sống với thời kì như “Câu hò bên bến Hiền Lương”, “Ngọn đèn đứng gác”, “Trường Sơn đông Trường Sơn tây”, “Lá đỏ”, “Nhớ về Hà Nội”, “Trở về dòng sông tuổi thơ”… mà không được.
“Điều còn mãi” năm thứ 5 của VietnamNet là chương trình nhạc thuần Việt, từ tác phẩm đến những người biểu đạt đều chuẩn, được nhiều người hoan nghênh và có truyền hình trực tiếp. Trong khi sự ra đi của nhạc sĩ Hoàng Hiệp, một tên tuổi lớn của âm nhạc Việt Nam lại không có nhiều bài viết về ông, cẩn trọng và kỹ lưỡng như vài ca sĩ nọ.
Có gần hai chục bản hợp xướng đặc sắc, khổng lồ không được dựng, mà hợp xướng là một phần quan trọng của ca nhạc. Nhiều chương trình thi hát hoặc là sân chơi âm nhạc của trẻ con thì được dựng một cách méo mó theo kiểu người lớn về vũ đạo, hình thể, phong cách trình diễn và nhất là chọn bài hát, ngoài những bài hát của nước ngoài còn là những bản tình khúc, tỉ dụ như cậu bé mười tuổi hát “anh yêu em”.
Các giá trị ảo này không tự biến mất thậm chí ngày càng phình to nếu không làm mọi cách để âm nhạc chuẩn có thể lấn át nó. Các lái nhạc có lẽ không thấy món lời gì. Những chương trình như thế này, những chương trình âm nhạc chính thống phát trên các kênh phát thanh truyền hình vinh danh âm nhạc thực thụ của Việt Nam.
May quá, trong tháng 9/2013 có hai chương trình âm nhạc đáng trân trọng. Cuộc thi Piano quốc tế Hà Nội chỉ được đưa tin, không có chương trình truyền hình trực tiếp, không trần thuật kỹ, trong khi ở đó có nhiều tài năng âm nhạc chơi hay và đầy hứa. Âm nhạc chất lượng kém vẫn hoành hành, chỉ cần lời lẽ của nó không phạm vào một số điều cấm kỵ.
VTV1 mỗi tuần có một chương trình âm nhạc cổ điển - thính phòng nhưng được phát vào lúc nửa đêm, tác phẩm mới phát vào giờ bận rộn. Dù vô thức hay cố ý viết những điều không đúng sự thật thì những người đó cũng phải chịu bổn phận về ngòi bút của mình. Lại nói về trình diễn. Nếu có gì lăm tăm đó là đưa tác phẩm khí nhạc thí nghiệm vào chương trình chắc gì đã trúng với tên gọi “Điều còn mãi”.
Nguyễn Thị Nam. Lời lẽ thì lạnh nhạt, sáo rỗng. Đúng là một sự tiếp thị trải qua. Đã đến lúc cần Nhà nước tài trợ cho hoạt động biểu diễn đồng thời thực hiện tầng lớp hóa.
Trong khi nhiều bài hát ngô nghê nhạt thếch chế ngự sàn diễn và các chương trình âm nhạc của các nhà đài thì trong kho âm nhạc Việt Nam vẫn còn nhiều bài hát hay, ngay cả những bài mới sáng tác gần đây không được nhìn đến. Những tác phẩm âm nhạc được giải thưởng hằng năm của Hội Nhạc sĩ cũng không được phổ cập đến đông đảo công chúng. Chương trình “Ngày âm nhạc Việt Nam” lần thứ tư ở Nhà hát Lớn cũng có đổi mới.
Sự việc thứ nhất: Một vài ca sĩ hạng trung sang Mỹ kiếm ăn nay trở về nước cũng là để… kiếm tiền, vậy mà có hàng chục bài báo viết đi viết lại về anh ta, từ chuyện cha mẹ, vợ con, tình ra sao, đánh bóng cứ như người hùng. Công việc này có thể do Hội Nhạc sĩ Việt Nam, có thể do Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch làm, cũng có thể là sự kết hợp giữa cả hai, vì chưng văn hóa và thẩm mỹ âm nhạc cả về sáng tác và trình diễn góp phần xây dựng văn hóa dân tộc.
Nhưng như thế chưa đủ xứng với vị trí của dòng nhạc này trong đời sống âm nhạc nước ta, chưa thắng được các giá trị ảo đang tiếm ngôi. Nên có một tổ chức chăm chút đến đời sống âm nhạc để nó phát triển lành mạnh, để xây dựng một gu có văn hóa và có thẩm mỹ âm nhạc cho đông đảo công chúng
Khu vực âm nhạc trí não không được để ý đúng mức. Nhưng thứ “nhạc trẻ” này vang lên ở khắp nơi khắp chốn, không muốn nghe cũng bị nó lọt vào tai.
Đã có lần trong buổi họp báo của một ban nhạc Jazz Pháp do trọng tâm Văn hóa Pháp ở Hà Nội tổ chức, một phóng viên đứng lên hỏi một câu xanh rờn: “Thưa ông, nhạc Jazz là nhạc gì?”. Ông nhạc sĩ nhẫn nại giảng giải ngoài chương trình mất khoảng 15 phút. Xin hãy trả các em trở về với bản tính hồn nhiên của tuổi thơ, đừng biến các em thành các ông cụ bà cụ tuổi thiếu nhi vừa phản cảm và ác hại lâu dài.
Còn những người đánh giá đúng cống hiến về âm nhạc của ông thì không có tiền để tổ chức. Thứ hai là, lần trước tiên có một chương trình khổng lồ về các bản hợp xướng rất hay của Việt Nam (tám bài trong tổng số 10 tiết mục và hai tác phẩm khí nhạc).
Nhưng chính “nhạc đỏ” và cả “nhạc vàng” nữa (có nhẽ nên gọi là nhạc lãng mạn) là then chốt tạo nên cốt cách của ca khúc Việt Nam chứ không phải mấy bài “nhạc trẻ” dễ dãi, nhăng nhố kia. Họ phải chịu bổn phận khi nắn nót tô vẽ cho những giá trị ảo. Cảnh phản cảm thường thấy trong một số tiết mục biểu diễn âm nhạc Tiếp tay cho sự hoành hành của dòng âm nhạc chất lượng tồi tệ, cho các ca sĩ “hét” trên sân khấu này là một số người viết vô trách nhiệm trên các phương tiện truyền thông, ngoài mạng ra còn là trên nhiều cơ quan do quốc gia quản lý.
Việc làm này ngoài giới âm nhạc còn cần đến sự hợp lực của giới truyền thông, những nhân tình mến và coi trọng các giá trị âm nhạc Việt Nam. Khi đó là giá trị thực sự mà khán giả thấy ngại ngùng thì phải giúp người ta tiếp cận để quen, để yêu (đừng đòi hỏi phải hiểu âm nhạc cổ điển - khí nhạc). Ở đây cũng nên nói thêm về bổn phận của giới truyền thông.
Lấy ví dụ về hai sự việc xảy ra gần đây. Khi bản “Tiến quân ca” của Văn Cao vang lên trên sàn diễn, nhiều khán giả xúc động mắt rớm lệ, mặc dù hằng ngày thường được nghe Quốc ca. Có những người trẻ tuổi tự đẩy mình xa cái mà họ gọi là “nhạc đỏ” - âm nhạc của cuộc chống chọi giải phóng, bảo vệ và xây dựng giang san, trong đó có nhiều bài trữ tình quý giá. Sáng tác, biểu diễn và thưởng thức âm nhạc thế này khiến cho những nhân tình nhạc, coi trọng âm nhạc phải ngẫm, nếu không nói là phiền.
Không ai dám kết luận ngay là có những động cơ không vô tư, nhưng nếu có ai đó đảm trách mục âm nhạc mà không thông về âm nhạc thì cũng nên đi học hoặc tìm hiểu.
Nếu thực lòng không biết Jazz là gì thì phải tìm hiểu trước khi đi họp hoặc hỏi ai đó chứ không phải là hỏi ở chỗ ấy khi mình nhân danh phóng viên văn hóa đi dự.
Vì sao? Hiếm có giai điệu hay, hiếm ca sĩ có thể khoe giọng của mình với cái gọi là “nhạc trẻ” này vì phần lớn các bài hát chỉ viết trong vòng một octave (quãng 8), chỉ như nói (vì tiếng Việt có sáu thanh và hai bán thanh, với độ cao khác nhau). Cách họ viết bài, hướng họ phá hoang về âm nhạc sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc nắn dòng thị hiếu âm nhạc của công chúng. Thứ nhất là chọn tác phẩm thuần Việt, không có tác phẩm nước ngoài (như lần 3), không có nhạc trẻ đưa vào theo kiểu “mặt trận” (như lần 1).
Đi nhà hàng, nếu không thích ăn món gì đó thì người ta có thể tự quyết định không ăn. Truyền hình cũng dành riêng cho anh ta một, hai chương trình gì đó. Họ phục vụ một bộ phận công chúng có yêu cầu về âm nhạc đơn giản và dễ dãi. Có những ca khúc sôi nổi về tuổi xanh vẫn chưa được các đoàn thể của giới trẻ vỡ hoang.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét